Hindi ๐ Chapter: เคเคนाเคจी, เคเคตिเคคा เคเคฐ เคीเคตเคจ เคฎूเคฒ्เคฏ
๐ Chapter: เคเคนाเคจी, เคเคตिเคคा เคเคฐ เคीเคตเคจ เคฎूเคฒ्เคฏ
Class: 9 | Subject: Hindi Reader | Pages: 7–24
Textbook: SCERT Kerala, 2024 Edition
๐ Summary (with English Meanings and Pronunciation)
เคเคธ เคंเคก เคฎें เคเคตिเคคाเคं เคเคฐ เคเคนाเคจिเคฏों เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคฌเค्เคों เคी เคเคฒ्เคชเคจाเคถเค्เคคि, เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒเคคा เคเคฐ เคธाเคฎाเคिเค เคฎूเคฒ्เคฏों เคो เคเคाเคเคฐ เคिเคฏा เคเคฏा เคนै।
(This section highlights imagination, sensitivity, and social values through poems and stories.)
-
"เคाเคเค़ เคी เคจाเคต" (Kaagaz kee Naav) เคฎें เคตเคฐ्เคทा เคเคคु เคे เคฆौเคฐाเคจ เคเค เคฌเค्เคे เคी เคฎाเคธूเคฎ เคเคฒ्เคชเคจा เคฆिเคाเค เคเค เคนै।
(In "Paper Boat", a child's innocent imagination during the rainy season is shown.) -
"เคिเคก़िเคฏा เคी เคฌเค्เคी" (Chidiyaa kee Bachchee) เคฎें เคเค เคाเคฏเคฒ เคชเค्เคทी เคी เคฆेเคเคญाเคฒ เคे เค़เคฐिเค เคฆเคฏा เคเคฐ เคเคฐुเคฃा เคी เคธीเค เคฆी เคเค เคนै।
(In "The Baby Bird", care for an injured bird teaches compassion.) -
"เคเค เคเคนเคจी เคी เคฌाเคค" (Ek Tahani kee Baat) เคฎें เคธเคฎाเค เคे เคฆिเคाเคตे เคเคฐ เคชाเคंเคก เคชเคฐ เคต्เคฏंเค्เคฏ เคนै।
(In "A Twig’s Story", social show-off and hypocrisy are satirized.)
๐ Capsule Notes (with English & Pronunciation)
๐ เคชाเค 1 – เคाเคเค़ เคी เคจाเคต (Kaagaz kee Naav – Paper Boat)
-
เคเคตि (Poet): เคฐเคตीเคจ्เคฆ्เคฐเคจाเคฅ เค ाเคुเคฐ (Ravindranath Thakur)
-
เคฎुเค्เคฏ เคญाเคต (Main Feelings): เคฌाเคฒ เคเคฒ्เคชเคจा, เคฎाเคธूเคฎिเคฏเคค, เคช्เคฐเคृเคคि เคช्เคฐेเคฎ
(Childlike imagination, innocence, love of nature) -
เคฎुเค्เคฏ เคฌाเคคें (Main Points):
-
เคाเคเค़ เคी เคจाเคต เคฌเคนाเคจा (Kaagaz kee naav bahaana – Floating paper boats)
-
เคจाเคต เคฎें เคซूเคฒ เคกाเคฒเคจा (Naav mein phool daalna – Putting petals in the boat)
-
เคฌाเคฆเคฒों เคธे เคธंเคตाเคฆ เคเคฐเคจा (Baadalon se samvaad karna – Imagining talking to clouds)
-
๐ เคชाเค 2 – เคिเคก़िเคฏा เคी เคฌเค्เคी (Chidiyaa kee Bachchee – The Baby Bird)
-
เคตिเคทเคฏ (Theme): เคธंเคตेเคฆเคจा, เคฆเคฏा, เคเคฐुเคฃा (Empathy, kindness, compassion)
-
เคฎुเค्เคฏ เคฌाเคคें (Main Points):
-
เคाเคฏเคฒ เคिเคก़िเคฏा เคो เคฆेเคเคจा (Ghaayal chidiyaa ko dekhna – Seeing the injured bird)
-
เคเคธे เคเคฐ เคฒाเคจा เคเคฐ เคฆेเคเคญाเคฒ เคเคฐเคจा (Use ghar laana aur dekhbhaal karna – Bringing it home and caring for it)
-
เคฎाँ เคเคฐ เคฌเค्เคे เคी เคฎเคฆเคฆ (Maan aur bachche kee madad – Help from mother and child)
-
๐ เคชाเค 3 – เคเค เคเคนเคจी เคी เคฌाเคค (Ek Tahani kee Baat – A Twig’s Story)
-
เคตिเคทเคฏ (Theme): เคช्เคฐเคคीเคाเคค्เคฎเค เคต्เคฏंเค्เคฏ (Symbolic satire)
-
เคช्เคฐเคคीเค (Symbol): เคเคนเคจी = เคเคฎ เคเคฆเคฎी (Tahani = Common man)
-
เคฎुเค्เคฏ เคฌाเคคें (Main Points):
-
เคธเคฎाเค เคฎें เคชाเคंเคก เคा เคिเคค्เคฐเคฃ (Samaj mein paakhand ka chitraแน – Depiction of hypocrisy in society)
-
เคฆिเคाเคตे เคชเคฐ เคคंเค (Dikhaave par tanj – Sarcasm on show-off)
-
เคช्เคฐเคคीเคाเคค्เคฎเค เคถैเคฒी (Pratikatmak shailee – Symbolic style)
-
❓ Practice Q&A (with Pronunciation + Meaning)
-
‘เคाเคเค़ เคी เคจाเคต’ เคฎें เคฌเค्เคा เค्เคฏा เคเคฐเคคा เคนै?
(‘Kaagaz kee Naav’ mein bachcha kyaa karta hai?) – What does the child do in "Paper Boat"?
→ เคตเคน เคฌाเคฐिเคถ เคฎें เคाเคเค़ เคी เคจाเคต เคฌเคนाเคคा เคนै।
(Vah baarish mein kaagaz kee naav bahaata hai – He floats a paper boat in the rain.) -
เคฌเค्เคा เคจाเคต เคฎें เค्เคฏा เคฐเคเคคा เคนै?
(Bachcha naav mein kyaa rakhta hai?) – What does the child put in the boat?
→ เคซूเคฒ เคी เคชंเคुเคก़ी। (Phool kee pankhuri – Flower petal.) -
‘เคिเคก़िเคฏा เคी เคฌเค्เคी’ เคฎें เคฌเค्เคा เค्เคฏा เคฆेเคเคคा เคนै?
(‘Chidiyaa kee Bachchee’ mein bachcha kyaa dekhta hai?) – What does the boy see?
→ เคเค เคाเคฏเคฒ เคिเคก़िเคฏा। (Ek ghaayal chidiyaa – An injured bird.) -
เคฌเค्เคा เคिเคก़िเคฏा เคी เคฎเคฆเคฆ เคैเคธे เคเคฐเคคा เคนै?
(Bachcha chidiyaa kee madad kaise karta hai?) – How does the child help the bird?
→ เคเคฐ เคฒाเคเคฐ เคเคธเคी เคฆेเคเคญाเคฒ เคเคฐเคคा เคนै।
(Ghar laakar uski dekhbhaal karta hai – Brings her home and takes care.) -
‘เคเค เคเคนเคจी เคी เคฌाเคค’ เคฎें เคเคนเคจी เค्เคฏा เคฆเคฐ्เคถाเคคी เคนै?
(‘Ek Tahani kee Baat’ mein tahani kyaa darshaati hai?) – What does the twig symbolize?
→ เคเคฎ เคเคฆเคฎी เคो। (Aam aadmee ko – The common person.) -
เคเคนाเคจी เคธे เค्เคฏा เคธिเค เคฎिเคฒเคคी เคนै?
(Kahani se kyaa sikh milti hai?) – What lesson is learned?
→ เคเคฐुเคฃा เคเคฐ เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒเคคा เคी।
(Karunaa aur sanvedansheelata kee – Compassion and sensitivity.)
๐ Key Vocabulary (Hindi + Pronunciation + English Meaning)
| เคถเคฌ्เคฆ (Word) | เคเค्เคाเคฐเคฃ (Pronunciation) | เค เคฐ्เคฅ (Meaning in English) |
|---|---|---|
| เคจाเคต | Naav | Boat |
| เคชंเคुเคก़ी | Pankhuri | Petal |
| เคเคฐुเคฃा | Karunaa | Compassion |
| เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒเคคा | Sanvedansheelata | Sensitivity |
| เคเคฒ्เคชเคจा | Kalpanaa | Imagination |
| เคเคนเคจी | Tahani | Twig |
| เคต्เคฏंเค्เคฏ | Vyangya | Satire |
| เคाเคฏเคฒ | Ghaayal | Injured |
| เคธเคนाเคจुเคญूเคคि | Sahaanubhooti | Sympathy / Empathy |
| เคฎाเคธूเคฎिเคฏเคค | Maasoomiyat | Innocence |
๐ง Flashcards – Main Points (with Pronunciation)
-
๐ง "เคाเคเค़ เคी เคจाเคต" – เคฌाเคฒ เคเคฒ्เคชเคจा เคเคฐ เคฎाเคธूเคฎिเคฏเคค
(Kaagaz kee Naav – Baal Kalpanaa aur Maasoomiyat)
→ Childhood imagination and innocence -
๐ฆ "เคिเคก़िเคฏा เคी เคฌเค्เคी" – เคเคฐुเคฃा เคเคฐ เคฆเคฏा เคी เคธीเค
(Chidiyaa kee Bachchee – Karunaa aur daya kee seekh)
→ Teaches compassion and kindness -
๐ฟ "เคเค เคเคนเคจी เคी เคฌाเคค" – เคช्เคฐเคคीเคों เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคต्เคฏंเค्เคฏ
(Ek Tahani kee Baat – Pratikon ke maadhyam se vyangya)
→ Symbolic satire on society -
๐ง️ เคฌाเคฐिเคถ เคा เคฆृเคถ्เคฏ – เคฌाเคฆเคฒों เคธे เคธंเคตाเคฆ
(Baarish ka drishya – Baadalon se samvaad)
→ Rainy scene and imaginative dialogue with clouds
๐ Topic Breakdown (Bilingual Summary)
| เคชाเค | เคจाเคฎ | เคตिเคทเคฏเคตเคธ्เคคु | Theme (in English) |
|---|---|---|---|
| 1 | เคाเคเค़ เคी เคจाเคต (Kaagaz kee Naav) | เคฌाเคฒ เคเคฒ्เคชเคจा เคเคฐ เคช्เคฐเคृเคคि เคช्เคฐेเคฎ | Childhood Imagination & Nature |
| 2 | เคिเคก़िเคฏा เคी เคฌเค्เคी (Chidiyaa kee Bachchee) | เคเคฐुเคฃा, เคฆเคฏा, เคธเคนाเคจुเคญूเคคि | Compassion, Kindness |
| 3 | เคเค เคเคนเคจी เคी เคฌाเคค (Ek Tahani kee Baat) | เคธाเคฎाเคिเค เคต्เคฏंเค्เคฏ, เคช्เคฐเคคीเคाเคค्เคฎเคเคคा | Social Satire, Symbolism |
0 comments:
Post a Comment